Dzisiaj jest: 16 kwietnia 2014, Imieniny: Julii, Benedykta Zadaj pytanie Burmistrzowi

Internetowe wydanie Kuriera Wolskiego - wszystkie numery

Wybierz miesiąc:
Numer: 18/319
Plik: zobacz
Data: 18 grudnia 2008
Artykuły:
Numer: 17/318
Plik: zobacz
Data: 4 grudnia 2008
Artykuły:
  • Rozmowa z jurorem konkursu „Kontrasty” – panią poseł Małgorzatą Kidawa-Błońską
  • Wandalizm na Reducie Wolskiej
  • Opowiedzcie nam swoje historie – Moja edukacja patriotyczna na Woli – cz. I
  • W dniu 19 listopada, w siedzibie Żydowskiego Instytutu Historycznego odbyła się uroczysta inauguracja projektu Upamiętnienia Granic Getta Warszawskiego.

    Warszawskie Getto było największym tego typu skupiskiem ludności żydowskiej na okupowanych przez Niemców ziemiach. Niemcy założyli je 2 października 1940 roku w celu skoncentrowania, a przez to łatwiejszej eksterminacji Żydów. Składało się z tzw. Dużego i Małego Getta. W szczytowym okresie przebywało tu aż 460.000 ludzi.

    Ponad 300.000 wywieziono do Treblinki i zagazowano, wielu zmarło z głodu i chorób. Latem 1943 roku nieliczni, którzy przetrwali, rozpoczęli opór. Oddziały Żydowskiej Organizacji Bojowej i Żydowskiego Związku Wojskowego stoczyły tu szereg walk, ale wobec olbrzymiej przewagi nazistów musiały ulec wrogowi.

    W 2007 roku narodził się pomysł oznakowania granic Getta. Wykonano projekt i przystąpiono do realizacji. W 21 miejscach zawieszono wykonane z brązu tablice, ukazujące obszar Getta na tle miasta. Przy tablicy znajduje się dwujęzyczna informacja wraz z fotografiami danej lokalizacji. W najbliższym sąsiedztwie tablic znajdziemy też płyty z napisami „MUR GETTA”.

    Finansowanie projektu pokrywa Zarząd Mienia m.st. Warszawy – 940 tys. zł, Biuro Stołecznego Konserwatora Zabytków 301 tys. zł oraz Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego 100 tys. zł.

    PUNKTY OZNAKOWANIA PRZEBIEGU GRANIC GETTA

    1. [ul. Przebieg]
    Przy skrzyżowaniu ulic Bonifraterskiej i Żoliborskiej był północno−wschodni narożnik getta. Uliczka Przebieg była wyłączona z getta; biegł nad nią drewniany most.
    2. [ul. Freta przy Franciszkańskiej]
    Tu znajdował się wschodni skraj północnej części getta. Obszar Nowego Miasta na wschód od ul. Bonifraterskiej został wyłączony z getta w grudniu 1941 r.
    3. [ul. Nowiniarska przy Świętojerskiej – za Sądem Najwyższym]
    Zachował się tu jedyny niewielki fragment muru północnej części getta.
    4. [dawne Nalewki u zbiegu ze Świętojerską]
    Była tu jedna z czterech głównych bram getta. Tędy 19 kwietnia 1943 r. o świcie wjechały oddziały SS w celu wymordowania resztek Żydów Warszawy. Spotkały się z oporem powstańców i ludności cywilnej. Walki na terenie getta trwały ponad miesiąc.
    5. [ul. Leszno 76 – d. Loża Masońska]
    Enklawa wyłączona z getta: mieścił się tu szpital ewangelicki i kościół ewangelicko−reformowany. Obydwie instytucje niosły pomoc więźniom getta.
    6. [ul. Bielańska]
    Getto obejmowało tu Wielką Synagogę na Tłomackiem i jej Bibliotekę. Obszar ten został wyłączony z getta 20 marca 1942 r.
    7. [ul. Biała]
    Budynek Sądów, wyłączony z getta od 16 listopada 1940 r. do połowy 1942 r., był miejscem spotkań ludzi z obydwu stron muru. Tędy szła ul. Biała, w 1950 r. przesunięta 200 m na zachód.
    8. [most nad Chłodną]
    W grudniu 1941 r. cały obszar na zachód od ul. Żelaznej do ul. Wroniej, pomiędzy ulicami Lesznem a Grzybowską, został wyłączony z getta. Zostało ono podzielone na tzw. duże i małe getto, od 26 stycznia 1942 r. powiązane drewnianym mostem nad ul. Chłodną.
    9. [Plac Mirowski]
    Stąd w kierunku zachodnim biegła północna granica tzw. małego getta, przeważnie z wykorzystaniem murów granicznych pomiędzy posesjami.
    10. [Plac Żelaznej Bramy]
    Stąd na zachód wzdłuż Hal i Koszar Mirowskich do ul. Żelaznej ciągnęło się pasmo niewłączone do getta z uwagi na znaczenie ul. Chłodnej jako arterii przelotowej.
    11. [ul. Świętokrzyska]
    Tędy biegła wschodnia granica południowej części getta, z wykorzystaniem murów granicznych między posesjami. Od marca 1941 r. granicę stanowiła dawna ul. Bagno.
    12. [Pałac Kultury i Nauki]
    Tutaj znajdował się południowo−wschodni narożnik getta. Jego południowa granica biegła przeważnie wzdłuż murów między posesjami, a od 5 października 1941 r. środkiem ul. Siennej.
    13. [ul. Twarda]
    Tutaj zlokalizowany był południowy narożnik getta i jedna z bram, która funkcjonowała od 16 listopada 1940 do 20 stycznia 1941 r.
    14. [ul. Grzybowska przy Żelaznej]
    Istniała tu brama przez cały okres funkcjonowania getta.
    15. [ul. Chłodna przy Wroniej]
    Od 16 listopada 1940 do listopada 1941 r. była tu brama getta na ówczesnej zachodniej granicy getta, poprowadzonej z wykorzystaniem murów posesji wzdłuż ul. Wroniej. W grudniu 1941 r. cały obszar na zachód od ul. Żelaznej został wyłączony z getta.
    16. [ul. Żelazna – przy Lesznie]
    Była tu jedna z głównych bram getta. W tzw. Collegium przy ul. Leszno 84 mieściły się Wydział Pracy i Wydział Statystyczny Rady Żydowskiej. We wrześniu 1941 r. budynek ten połączono z gettem mostem na wysokości I piętra.
    17. [ul. Młynarska]
    Mur cmentarza żydowskiego wzdłuż ul. Młynarskiej aż do jego północnego krańca stanowił równocześnie zachodnią granicę getta.
    18. [Cmentarz żydowski – narożnik]
    Cmentarz wyłączono z getta w grudniu 1941 r.; w dalszym ciągu grzebano tam zmarłych. Dawne boisko „Skry” było w getcie jedynym większym terenem niezabudowanym. Wykorzystano go pod uprawę kapusty. Wyłączono go z getta także w grudniu 1941 r.; stopniowo stał się miejscem grobów indywidualnych i zbiorowych. Chowano tu również poległych w czasie Powstania Warszawskiego 1944 r.
    19. [ul. Okopowa, u wylotu Stawek]
    Granicę getta wzdłuż ul. Okopowej poprowadzono z wyłączeniem garbarni Temlera i Szwede.
    20. [ul. Dzika I]
    Tu był północno−zachodni narożnik getta od stycznia 1942 r. W tym miejscu obszar getta został wówczas nieznacznie powiększony.
    21. [ul. Dzika II]
    Wejście do getta przy Umschlagplatzu

    MP
    Źródło: Wydział Prasowy m.st. Warszawy
  • Dzień Pracownika Socjalnego