Dzisiaj jest: 16 stycznia 2019, Imieniny: Marcelego, Walerii, Włodzimierza Zadaj pytanie Burmistrzowi Facebook Twitter Instagram Youtube RSS

Projekty realizowane z dotacji przyznanych przez Dzielnicę Wola na zadania z zakresu kultury w 2010 r.

Urodziny Fryderyka Chopina
dwa koncerty poetycko-muzyczne
w 200 rocznicę urodzin kompozytora
Muzeum Woli oddział Muzeum Historycznego m. st. Warszawy, ul Srebrna 12
w ramach obchodów Roku Chopina
2 marca, godz. 18.00
3 marca, godz. 16.00
Realizacja: Polskie Towarzystwo Muzyki Dawnej Oddział w Warszawie


Projekt wykonania muzyki Chopina bez fortepianu w opracowaniu na dawne i ludowe instrumenty. Nawiązanie do brzmienia dawnych polskich kapel ludowych, jakie mógł słyszeć Chopin wędrując w młodości po Mazowszu. Próba ukazania twórczości Chopina na tle muzyki ludowej tamtych czasów, da słuchaczowi możliwość śledzenia inspiracji i wpływu, jaki miała polska kultura ludowa na całą twórczość Mistrza z Żelazowej Woli. Przypomnienie poezji, listów i innych tekstów dotyczących Chopina i jego wypowiedzi na temat muzyki polskiej, ludowej.

Program bez udziału fortepianu, ze śmiałą dozą kolorystyki instrumentalnej, i zestawiania chopinowskich stylizacji ludowych ze współczesnymi opracowaniami melodii z Mazowsza.

Słuchając kolbergowskich melodii znajdziemy się w kręgu prastarej muzyki ludowej z centralnej części Polski. Podobne melodie słyszał młody Chopin wędrując z przyjaciółmi po Mazowszu. W pieśniach Fryderyka Chopina elementy stylizacji ludowej przeplatają się z atmosfera polskiego salonu romantycznego z pierwszej połowy XIX wieku.

Program koncertów:

Fryderyk Chopin
  • Nokturn op. 15 nr 1
  • Gdzie lubi - słowa Stefan Witwicki - op. 74 nr 5
  • Wojak - słowa Stefan Witwicki - op. 74 nr 10
  • Smutna rzeka - słowa Stefan Witwicki - op. 74 nr 3
  • Oskar Kolberg - utwory ludowe z zbioru "Mazowsze"
  • Od Różana
  • Od Kosina
  • Owczarek

Fryderyk Chopin
  • Pierścień - słowa Stefan Witwicki - op. 74 nr 14
  • Precz z moich oczu - słowa Adam Mickiewicz - op. 74 nr 6
  • Hulanka - słowa Stefan Witwicki - op. 74 nr 4
  • Nokturn op. 55 nr 1 (fragment)
  • Mazurek - op. 30 nr 1
  • Piosenka litewska - słowa Ludwik Osiński - op. 74 nr 16
  • Wiosna- słowa Stefan Witwicki - op. 74 nr 2
  • Poseł - słowa Stefan Witwicki - op. 74 nr 7
  • Melodia - słowa Zygmunt Krasiński - op. 74 nr 9
  • Lecą liście z drzewa - słowa Wincenty Pol - op. 74 nr 17

Oskar Kolberg - utwory ludowe z zbioru "Mazowsze"
  • Od pułtuska
  • Od Czepielewa
  • Od makowa
  • Żydowski

Fryderyk Chopin
  • Moja pieszczotka - słowa Adam Mickiewicz - op. 74 nr 12
  • Śliczny chłopiec - słowa Bohdan Zaleski - op. 74 nr 8
  • Życzenie - słowa Stefan Witwicki - op. 74 nr 1

Wykonawcy
  • Anna Kalka - sopran
  • Grzegorz Zychowicz - bas
  • Cezary Nowak - aktor
  • Joanna Nogal - fidel, gęśle
  • Marcin Zalewski - viola, gitara romantyczna, bęben
  • Paweł Zalewski - viola da gamba
  • Krzysztof Owczynik - flety, fujarka, cornamuse, cynk
  • Jacek Urbaniak - flety, szałamaja, pomort, róg, cytra

  • Autorzy opracowań:
    • Krzysztof Owczynik i Jacek Urbaniak



    Wola Kobiet
    Cykl zajęć i warsztatów teatralnych dla kobiet - mieszkanek Woli
    projekt aktywizujący i integrujący społeczność kobiet
    miejsce: Klubokawiarnia Chłodna 25
    warsztaty realizowane od 10 marca do 10 maja 2010
    premiera spektaklu i wernisaż fotografii: 13 maja 2010
    Realizacja: Stowarzyszenie "Spółdzielnia Dokumentalna"

    www.spoldzielniadokumentalna.pl
    kontakt@spoldzielniadokumentalna.pl

    To będzie spektakl o kobietach z Woli, opowiadający ich historię. Może w nim wziąć udział każda kobieta związana w jakiś sposób z dzielnicą. 15 -16 lutego - castingi, premiera w maju, na Woli. To projekt przedstawienia paradokumentalnego, które pokazane zostanie w klubie Chłodna 25. Historia kobiet związanych z Wolą.

    Propozycja skierowana jest do kobiet w różnym wieku w jakiś sposób związanych z dzielnicą. Mogą to być osoby mieszkające tu, dziewczyny spędzające tu czas wolny, kobiety w szczególny sposób przywiązane do tej dzielnicy bądź mające wspomnienia związane z miejscami na Woli. Doświadczenie aktorskie nie jest wymagane. Panie muszą mieć tylko czas i ochotę na próby teatralne. Próby będą raz w tygodniu po 3 godziny, bliżej premiery, 2-3 razy w tygodniu.

    Szkic scenariusza już powstaje, jest oparty na tekstach zaczerpniętych z for internetowych poświęconych tematyce kobiecej.

    Warsztaty realizowane będą od 10 marca do 10 maja 2010 r. w Klubokawiarni Chłodna25. premiera spektaklu i wernisaż planowane są na 13 maja 2010. Projekt będzie próbą odpowiedzi na pytanie: co to znaczy dzisiaj być kobieta, jak żyje typowa kobieta, czego pragnie, co ją smuci, a co raduje?

    Warsztaty poprowadzą:

    Edyta Ganc
    Rocznik 1978. Absolwentka Teatrologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, Camerimage Film School w Toruniu, Laboratorium Reportażu UW oraz Rocznego Warsztatu Fotoreportażu Akademii Fotografii w Warszawie. Jako fotoreporter współpracowała z miesięcznikiem PDF, Życiem Warszawy i dziennikiem Polska The Times. Jako instruktor teatralny prowadzi warsztaty i zajęcia z dziećmi i młodzieżą. Kieruje grupą teatralną Teatr Cafe.

    Eva Gampel
    Rocznik 1978. Absolwentka Filologii Polskiej UW, Akademii Fotografii, Fotoklubu Rzeczypospolitej. Od lat związana ze środowiskiem fotograficznym i teatralnym. Zajmuje się szczególnie fotografią portretową, studyjną, ale pociąga ją także dokument. Jeśli praca: to twórcza. Jako animator "Dramy" prowadzi m.in. zajęcia teatralne dla dzieci i dorosłych. Ufa: starym aparatom średnioformatowym. Nie umie: odpoczywać.

    Jolanta Chowaniec - Sośniak
    Rocznik 1979. Absolwentka prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim, Laboratorium Reportażu na Uniwersytecie Warszawskim i Akademii Fotografii. Zajmuje się głównie fotografią reportażową. Interesuje ją człowiek i zmiany zachodzące we współczesnym społeczeństwie.

    Mateusz Sarełło
    Urodzony w 1978 roku w Warszawie. Absolwent Rocznego Warsztatu Fotoreportażu w Akademii Fotografii. Uczestnik warsztatów organizowanych przez agencję Napo Images. Członek Spółdzielni Dokumentalnej. Nagradzany i wyróżniany w wielu konkursach m.in. International Photography Awards 2009.



    „Galeria Spokojna - cykl spotkań ze sztuką”
    14 maja 2010, godz. 18.00
    Odczyt Domana Nowakowskiego
    "Czy scenarzyście wolno się żenić ?"
    spotkanie prowadzą
    Czesław Apiecionek i Rafał Sławoń


    20 maja 2010, godz. 18.00
    prof. Ksawery Piwocki
    Rektor i Senat Akademii Sztuk Pieknych,
    prof. Janusz Fogler
    Dziekan Wydziału Sztuki Mediów i Scenografii oraz Rada i Zarząd Dzielnicy Wola m. st. Warszawy zapraszają na otwarcie wystawy Ryszarda Horowitza

    godz. 20.00 - sala nr 17
    Czesław Apiecionek zaprasza na prezentację albumów twórczości Ryszarda Horowitza /książki będzie można kupić w Galerii

    Miejsce spotkań: GALERIA SPOKOJNA Akademia Sztuk Pięknych Wydział Sztuki Mediów i Scenografii ul. Spokojna 15, Warszawa.

    Wystawa czynna do 28 maja, w godz. 11.00-18.00



    Akcja teatralna/happening "Komedianci"
    15 maja - 15 czerwca 2010 - premiera happeningu
    oraz dalsze pokazy dla mieszkańców.
    Park Sowińskiego, place i skwery w okolicy ul. Miedzianej.
    Realizacja: Fundacja Centrum Pantomimy

    www.mimowie.pl
    centrum.pantomimiy@wp.pl

    Akcja teatralna/happening "Komedianci" stanowi nawiązanie do tradycji kuglarskich Europy. Projekt edukacji kulturalnej adresowany do mieszkańców Dzielnicy Wola, o walorach integrujących społeczność. Działania aktorskie zawierać będą obszerne elementy improwizacji, możliwość interakcji widz-aktor, możliwość angażowania widzów do wykreowanego przez aktorów świata.

    Dynamiczny, komiczny spektakl nie pozbawiony refleksji, tęsknoty za światem, którego już nie ma. Realizatorzy projektu pragną w Komediantach przywołać ducha dawnych ulicznych artystów, kuglarzy, aktorów. Ubrani w charakterystyczne kostiumy i wyposażeni w rekwizyty zaprezentują m. in. postać żonglera, siłacza, połykacza ognia.

    Zespół 7 aktorów Teatru Pantomimy MIMO ze Studia Pantomimy przy Teatrze Na Woli zaprezentuje happening w trzech miejscach na terenie dzielnicy: w Parku Sowińskiego, oraz na placach i osiedlach w okolicy ul. Miedzianej.

    Projekt dotacyjny Urzędu Dzielnicy Wola m.st.Warszawy realizowany przez Fundację Centrum Pantomimy



    Towarzystwo Przyjaciół Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie
    Wydział Sztuki Mediów i Scenografii ASP ul. Spokojna 15
    autor projektu: prof. Apoloniusz Węgłowski
    Galeria Spokojna - cykl spotkań ze sztuką


    Przedsięwzięcia przybliżającego mieszkańcom Dzielnicy Wola polską sztukę współczesną, Integrujące lokalną społeczność podczas spotkań z artystami i literatami. Cykl 7 spotkań literackich i warsztatów artystycznych towarzyszących wystawom sztuki współczesnej. Projekt będzie okazją do przeglądu sztuki polskiej i zagranicznej, przybliżenia odbiorcom kierunków polskiej sztuki współczesnej, prezentacją różnorodnych dziedzin sztuki i technik. Umożliwi prezentację dorobku artystycznego polskich twórców XX i XXI wieku. Klamrą spinającą projekt będzie wydanie albumu sztuki współczesnej.

    Program spotkań:

    KOMIKS BELGIJSKI
    "Bulles Jazz Blues. Quand la BD swingue"
    Galeria Spokojna
    Akademia Sztuk Pięknych Wydział Sztuki Mediów i Scenografii
    ul. Spokojna 15, Warszawa
    otwarcie - piątek 5 marca o godz. 18.00
    termin trwania wystawy: 5 - 20 marca 2010 r.
    kurator galerii prof. Apoloniusz Węglowski

    Komiks nazywany jest w Belgii "Ósmą sztuką". W piątek, 5 marca o godz. 18.00 w Galerii na Spokojnej 15 odbędzie się wernisaż wystawy najlepszych rysowników komiksu w Belgii. Można będzie obejrzeć prace takich artystów jak: Greg, Franquin, Peyo i Yvan Delporte, Valles i Van Hamme, Maurice Tilieux, Cossu, Stuf i Janry, Warnauts, Laverdure, Streng i Laloux, Eddy Paape i O. Joly, Warn's, Renaud i Dufaux, Varnauts i Raives, Bodard i Streng.

    Bogaty przegląd komiksu belgijskiego gdzie rysownicy i scenarzyści z najwyższej światowej półki, zabierają nas w pasjonującą podróż do świata jazzu. Wystawa prezentuje bogactwo formalnych środków wyrazu, w zależności od potrzeb kadry niezwykle proste, bądź też bardziej złożone, rysunki uwypuklające istotne z punktu widzenia fabuły elementy i potrafiące za pomocą oszczędnego operowania kreską przekazać cały świat szeroko pojętej muzyki jazzowej.

    Od dwubarwnej estetyki czarno białych kompozycji Antonio Cossu i Louis'a Joose znakomicie operujących też samym charakterem rysunków poprzez błękity Smerfów autorstwa Peyo do klasyki komiksu wyrafinowanych kolorystycznie przygód Lucky Luke'a, którego twórcą był Maurice de Bevere działający pod pseudonimem Morris - to uczta dla miłośników tej dziedziny.

    Po wernisażu odbyła się dyskusja na temat miejsca i rangi komiksu w Polsce oraz Belgii. Rozmowę z Tomaszem Kołodziejczakiem - pisarzem i Piotrem Kowalskim - rysownikiem prowadzili Czesław Apiecionek i Rafał Sławoń.

    Ryszard Horowitz
    maj 2010
    spotkanie literackie, warsztaty plastyczne, wystawa

    VI Międzynarodowy Festiwal Fotografii Artystycznej
    spotkanie literackie, warsztaty plastyczne, wystawa

    Sztuka Indywidualności
    czerwiec 2010
    Wystawa 57 polskich artystów - reprezentantów wszystkich pokoleń współczesnej sztuki polskiej. Od początków wieku XX, poprzez okres międzywojenny aż do czasów najnowszych. Realizacja albumu, w którym znajdą się sylwetki takich twórców jak: Wyczółkowski, Wojtkiewicz, Wróblewski, Strzemiński, Skoczylas, Gielniak, Stażewski, w zestawieniu z najnowszymi dziełami artystów współczesnych. W albumie ukazane zostaną wzajemne inspiracje, źródła, rodowody artystyczne.

    Ogólnopolska wystawa wyróżnionych dyplomów ASP
    lipiec 2010
    spotkanie literackie, warsztaty plastyczne, wystawa promująca młodych twórców.

    Artyści galerii
    sierpień 2010
    spotkanie literackie, warsztaty plastyczne, wystawa
    Pejzaż współczesnej sztuki polskiej na przykładzie twórców młodego, średniego i dojrzałego pokolenia artystów.

    Miejsca w Europie
    Fotografia duńska
    wrzesień 2010
    wystawa współczesnej fotografii duńskiej



    Fundacja ART
    Odprowadzili go do Woli - Chopin 2010
    Park Sowińskiego, ul. Elekcyjna
    3 lipca 2010


    Projekt "Odprowadzili go do Woli"- Chopin 2010 związany jest z obchodami Roku Fryderyka Chopina na terenie Dzielnicy Wola. Zrealizowany zostanie w Parku Sowińskiego przy ul. Elekcyjnej.

    Będzie to interdyscyplinarne, jednodniowe wydarzenie plenerowe oparte na autentycznym wydarzeniu, pożegnania Fryderyka Chopina, odnotowanym 3 listopada 1830 roku w Kurierze Warszawskim. Wyjeżdżającego Chopina żegnali prof. Józef Elsner, przyjaciele i uczniowie Szkoły Muzyki. Pamiątkowy kubek z ziemią polską, jaki otrzymał na Woli, zachował do ostatnich chwil swojego życia.

    Wycieczka "Śladami Chopina" - edukacyjna zabawa dla dzieci i rodziców realizowana w jednej z parkowych alejek. Z wykorzystaniem plansz ukazujących miejsca w Warszawie związane z Chopinem i marionetki animującej najmłodszych uczestników zabawy do zadawania pytań dotyczących życia Chopina.

    Widowisko/happening muzyczno-literacki "Czekamy na Chopina" plenerowa rekonstrukcja salonu rodziny Chopinów jego klimatu, wyglądu. Jedna ze ścian inspirowana szkicem Salon Chopinów autorstwa Antoniego Kolberga. Isceniazacja kilku faktów z biografii Chopina. Sceny aktorskie przeplatać się będą z narracją. Wszystkie sceny widowiska oparte na autentycznych fragmentach listów kompozytora. Autorem konstrukcji muzycznej spektaklu jest Jerzy Sterczyński - dziekan Wydziału fortepianu, klawesynu i organów z UMFC.  

    Widowisko kończy się recitalem fortepianowym.



    Historia KOŁEM się toczy
    Wystawa zrealizowana przez Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Warszawa w Europie we współpracy z Obywatelską Radą Koła dzięki dofinansowaniu ze środków Dzielnicy Wola m. st. Warszawy.
    Wersja internetowa wystawy pod adresem: www.wystawa-wola.pl ruszy niebawem.

    Mejsce realizacji: KOŁO, ul. Obozowa 72-76
    otwarcie wystawy 24 kwietnia 2010, godz. 12.00
    wystawa będzie prezentowana do 25 maja 2010

    www.waweuropie.pl
    foklub@wp.pl

    Cel projektu: ocalenie od zapomnienia i przywołanie klimatu Koła lat przedwojennych, wojennych i powojennych, z wykorzystaniem prywatnych fotografii, należących do mieszkańców uczestników projektu, aktywizowanych przez Obywatelską Radę Koła. Prezentacja ma na celu wzbudzenie refleksji nad zmieniającym się charakterem Woli.

    Celem jej jest również integracja mieszkańców poprzez ukazanie im wspólnoty historycznej, wzmocnienie identyfikacji z miejscem zamieszkania. Projekt zakłada stworzenie plenerowej prezentacji zatytułowanej 'Historia KOŁEM się toczy" w postaci 36 plansz formatu B1 przedstawiających życie osiedla wzniesionego przez Bank Gospodarstwa Krajowego oraz osiedla robotniczego im. Stefana Żeromskiego TOR od lat 30-tych do 50-tych XX wieku.

    Wystawa to ok. 200 zdjęć i kilkanaście oryginalnych tekstów z epoki ilustrujących podstawowe fakty, zjawiska i wydarzenia z omawiamego 30-lecia funkcjonowania Koła.

    Dlaczego warto zajrzeć na KOŁO?
    Ponieważ w tym spokojnym zakątku dzisiejszej Woli odnajdujemy solidną ilustrację XX-wiecznych przemian i tęsknot, zarówno architektonicznych jak społecznych. Co najmniej dwa zespoły budynków, powstałe w połowie lat 30-tych, wręcz modelowo odzwierciedlają ówczesne tendencje, zrodzone z idei funkcjonalizmu (Bauhaus) i komunitaryzmu oraz modernizmu. Oba osiedla - TOR i BGK są polską wersją ówczesnych europejskich koncepcji, zaadaptowaną do krajowych możliwości i urzeczywistnioną dzięki polityce państwa, które - choć niedemokratyczne - potrafiło prowadzić racjonalną politykę społeczną.

    Historia KOŁEM się toczy...
    ... to wystawa zrealizowana przy ul. Obozowej, w historycznym sąsiedztwie osiedla TOR. Na 36 planszach przedstawiono pozornie zwyczajne dzieje tego zakątka Woli od lat 30-tych do 50-tych - wzniesienie domów, zagospodarowanie, styl mieszkania, sposób rekreacji, wojenne i polityczne kataklizmy - rytm życia tyleż specyficzny, co właściwy dla całej Warszawy. Jednak ta wystawa ma swoją szczególną odrębność: jest w znacznej części rezultatem społecznego zaangażowania grupki pasjonatów - mieszkańców Koła, a część eksponowanych dokumentów pochodzi z archiwów rodzinnych.

    BGK, czyli opowieść o wystawie, na której można było zamieszkać
    Z jakim symbolem najlepiej wiązać Osiedle BGK - Banku Gospodarstwa Krajowego, który w maju 35 r. na zapuszczonym uchyłku Koła postawił europejsko prezentującą się wystawę budowlaną, złożoną z kilka rzędów nowoczesnych, niewielkich budynków, w większości gotowych do zamieszkania i przygotowanych "pod klucz" (razem z umeblowaniem)? Zapewne z Romanem Góreckim, ówczesnym prezesem banku, który wystawę otwierał i unaoczniał szeroko zakrojony program wspierania małego, zorganizowanego budownictwa przez ówczesne państwo, które w ten sposób starało się zwalczyć kryzys w branży budowlanej, ostry głód mieszkań, narastającą bezdomność i brak zbytu dla licznych wytwórców typowych budowlano-mieszkaniowych akcesoriów.

    Kto wie, może kredytobiorcy, kupujący domki przy Dobrogniewa czy Bolecha przechodzili przez efektowny hal w stylu art deco na II piętrze warszawskiej siedziby Banku przy Jerozolimskiej 1 (współcześnie to Aleje Jerezolimskie)? Bank stoi do dzisiaj, ale dokumentów z tamtej epoki jak na lekarstwo - zaginęły w wojennej pożodze, najpewniej zniszczone przez samych bankowców przed wejściem hitlerowców do Warszawy.

    Co wyróżnia tę - godną podziwu i naśladownictwa - inicjatywę państwa, wspieranego przez ówczesne władze Warszawy (prezydentem stolicy od 1934 roku jest Stefan Starzyński)? Przede wszystkim solidna kompleksowość - bank wykupuje grunty, jeszcze nie tak dawno należące do wsi Koło, finansuje ich uzbrojenie, następnie realizuje - wyłonione w drodze konkursu - budynki mieszkalne (dwa szeregowe, sześć bliźniaków i 18 domów wolno stojących - z czego 10 należy do zestawu wystawowego), prezentuje je na z rozmachem urządzonej ekspozycji, a następnie sprzedaje w Biurze Zarządu Wystawy, zapewne pod kredyt hipoteczny.

    Wystawa jest trzecią z kolei w Warszawie przedwojennej, poświeconą budownictwu (po bielańskiej w 1930 r. i stałej w Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w 1932 r.), a współudział Towarzystwa Reformy Mieszkaniowej czyni z niej instruktażowy pokaz możliwości i propozycji zarówno w dziedzinie projektowania jak i konstrukcji oraz materiałów. Wokół wystawy, o czym zaświadcza jej Katalog, rozwija się intensywny ruch w interesach mniejszych lub większych; producenci i rzemieślnicy nie opuszczają okazji zareklamowania swoich umiejętności i wyrobów.

    Od huty "Sendzimir" po drobnego wytwórcę papy czy klamek do drzwi - wszyscy widzą w inicjatywie państwowego banku szansę dla siebie. Wystawa ukazuje wzorcowe osiedle w doskonałym, krajowym wykonaniu - zatem nabycie takiego domu wraz z urządzonym już lub zaplanowanym przez specjalistę od zieleni ogródkiem - nobilituje. I rzeczywiście, kupują te nieruchomości zwłaszcza wojskowi i urzędnicy państwowi. Mimo kiepskiej komunikacji publicznej (najlepiej dysponować własnym samochodem), położenie osiedla stanowi jego mocny atut - tuż obok sporych terenów porośniętych karłowatą sosną, gdzie wkrótce powstaną - m. in. za sprawą zbudowanego po sąsiedzku TOR-u - liczne urządzenia rekreacyjne dla dzieci i młodzieży.

    Nie są to domy dla wszystkich, jak zauważa Teodor Toeplitz, wiceprezes Polskiego Towarzystwa Reformy Budowlanej; ta specyfika osiedla - mimo dziejowych burz - utrzymuje się do dzisiaj. Uszkodzone podczas wojny, pozbawione - za sprawą niemieckiego okupanta - mieszkańców od połowy sierpnia 1944 r. do drugiej połowy stycznia 1945 r., u zarania Polski Ludowej osiedle BGK pada ofiarą tzw. dekretu Bieruta.

    Najpierw przygarnia wygnańców ze spalonego w 1944 r. Drewnianego Koła, a następnie właściciele muszą godzić się na przymusowych lokatorów, dokwaterowanych z racji rzekomego nadmetrażu. Wielu pozostanie aż do lat 80-tych, kilka budynków ostatecznie straci właścicieli i przejdzie na własność miasta, niszczejąc w przyspieszonym tempie. Paradoksalnie, to właśnie te domy ocaliły swój kształt pierwotny - większość uległa rozbudowie lub daleko idącej przebudowie, a przy Dobrogniewa po wojnie powstały zgoła zastanawiające konstrukcje.

    W rodzinnych dziejach mieszkańców osiedla przetrwały opowiadania o konspiracji w AK i o ukrywaniu Żydów. Pozostał także duch osiedla - sąsiedzka życzliwość, współpraca i gotowość do organizowania wspólnych działań, takich jak Bolechiada czy obecna wystawa "Historia Kołem się toczy" (nie wspominając o psach - małych i dużych, tworzących poza wszelkimi strukturami lokalną zwierzęcą republikę).

    Drewniane KOŁO
    Zespół co najmniej 55 baraków, zbudowanych w początkach lat 30-tych dla robotników i bezrobotnych, pomiędzy dzisiejszymi ulicami Dalibora i Księcia Janusza. Barak zawierał 12 mieszkań po ok. 25m2 każde. 15 sierpnia 1944 Ukraińcy wygnali mieszkańców (ok. 3000 osób) i spalili baraki. Ich tragiczną sytuację opisuje świadek tamtych wydarzeń, Franciszka Matysik: "Po wygnaniu ze spalonych drewniaków na Kole zamieszkaliśmy w maleńkiej, ok. 6 m2 spiżarce, "folwarku" przy ul. Dobrogniewa 2/4, dobudowanej z drewna do budynku folwarku. Po kilku latach przeprowadziliśmy się do piwnicy budynku przy ul. Bolecha 44".

    Lasek na KOLE
    Karłowaty lasek sosnowy, będący miejscem dziecinnych zabaw, młodzieńczych spacerów i odpoczynku starszych. Na jego skraju, przy ul. Dobrogniewa, funkcjonował przed wojną tzw. folwark - internat Piłsudskiego, w którym mieszkały sieroty po żołnierzach wojny polsko-bolszewickiej. Przed wojną mieściły się w nim półkolonie dla dzieci polskich i żydowskich; te ostatnie w czasie okupacji przekształcono w ośrodek dla młodzieży niemieckiej. Lasek sąsiadował z Drewnianym Kołem, spalonym podczas Powstania Warszawskiego

    Ksiądz JAN SITNIK
    Jedna z najciekawszych i najbardziej dla społeczności Koła zasłużonych indywidualności. Ksiądz Sitnik z początkiem 1938 r. rozpoczął posługę duszpasterską, związaną z erygowaniem i budową parafii św. Józefa. Zrazu zamieszkał przy ul. Obozowej 100, lecz już w połowie 39 roku stanęła murowana plebania; Wcześniej, w 38 r. - drewniany, pierwszy kościół. Odtąd ksiądz Sitnik będzie nazywany "budowniczym", gdyż nie tylko wzniósł świątynię (drewnianą, a po wojnie - murowaną), ale także swą ofiarną i intensywną pracą duszpasterską przyczynił się do integracji mieszkańców Koła. Szczególnie piękną kartę zapisał podczas okupacji, współpracując z państwem podziemnym i wspomagając najbardziej potrzebujących. Za tę działalność został odznaczony Złotym Krzyżem Zasługi z mieczami. Po wojnie wzniósł murowaną świątynię, korzystając z ofiarności parafian oraz... kredytu BGK. Dzwony kościelne przyjechały aż ze Szczecina jako dar Ministerstwa Ziem Odzyskanych.

    TOR w pigułce
    Spółdzielnię Administracyjno-Mieszkaniową Towarzystwa Osiedli Robotniczych na Kole w Warszawie założono w lutym 1937 r. Jej statutowym celem było "podniesienie gospodarstwa członków przez wspólne prowadzenie administracji zamieszkanych przez nich domów, pomoc wzajemną przy opłacie świadczeń, związanych z utrzymaniem mieszkania i poprawa warunków zamieszkania, zaspokajania wspólnymi siłami kulturalnych potrzeb członków". Wzorowano się na Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej.

    Członkowie Spółdzielni TOR rekrutowali się spośród lokatorów, których nabór opierał się o kryteria terytorialne (zatrudnienie w okolicy) i zarobkowe (do 200-250 zł miesięcznie). Byli to głównie robotnicy wykwalifikowani - tramwajarze, kolejarze, mechanicy, elektrycy oraz pracownicy umysłowi zatrudnieni w pobliskich zakładach na Woli - np. Wytwórni Amunicji nr 1 w Forcie Bema, Miejskim Przedsiębiorstwie Tramwajowym, garbarni przy Obozowej, w Fabryce Stalówek i Gumek  "Myszka" przy Młynarskiej oraz w Wytwórni  Atramentu.

    W latach 1935-7 Towarzystwo Osiedli Robotniczych - spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wybudowała 19 bloków mieszkalnych, w których było 1026 mieszkań o łącznej powierzchni 30 m2 (I część Osiedla), wyposażonych w instalacje wodociągowe, kanalizacyjne, elektryczne i gazowe. Wysokość komornego wahała się od 20 zł (za mieszkanie na parterze, środkowe - z wnęką kuchenną) do 26 zł (za mieszkanie narożne, na I piętrze, z zamkniętą kuchnią). Czynsz uzależniono od położenia mieszkania (najtańsze na parterze, droższe na II piętrze, najdroższe na I). Blok 20 pełnił funkcję kulturalno-oświatową i administracyjną (Dom Społeczny im. Stefana Żeromskiego). Wkrótce zbudowano przy ul. Ożarowskiej nowoczesną szkołę powszechną z salą gimnastyczną; jeszcze wcześniej okolicznym uczniom służyła parterowa szkoła przy ul. Zawiszy (obecnie Brożka).

    Ideę "osiedla społecznego" najtrafniej wyraził Teodor Toeplitz, wybitny działacz spółdzielczy, socjalista, animator TOR-u i współzałożyciel Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej: "Każdej rodzinie oddzielne mieszkanie, każdej osobie w rodzinie oddzielne łóżko". W latach kryzysu gospodarczego i dramatycznego głodu mieszkań realizacja tej koncepcji stwarzała przed niezamożną ludnością, zwłaszcza robotniczą, szansę lepszego jutra.

    W Osiedlu na Kole mieszkali m. in.: przyszły marszałek Polski, Marian Spychalski, wybitny przedwojenny kolarz, mistrz kraju - Bolesław Napierała i powojenny mistrz Polski i Europy, sprinter Andrzej Badeński.

    Różnorodną działalność wspólnotową (koncerty, spotkania dyskusyjne, kursy szkoleniowe, uroczystości, manifestacje) przerwała wojna. 1 września runęła pod niemieckimi bombami część bloku nr 8, padli pierwsi zabici.

    W latach okupacji w Domu Społecznym działała stołówka pod egidą organizacji lewicowych, dokarmiał mieszkańców także Caritas. Rozgrywano mecze piłkarskie na boisku w okplicy Ożarowskiej, róg Deotymy (PKS Koło). W osiedlu rozwijała się konspiracja, (ZWM, Gwardia Ludowa, AL, AK). W sierpniu 1944 roku Niemcy wygnali mieszkańców, sklepy na parterze przekształcono w stajnie dla koni. Powrót prawowitych właścicieli nastąpił dopiero w drugiej połowie stycznia 1945 r.

    Po wojnie Warszawska Spółdzielnia Mieszkaniowa rozpoczęła odbudowę i rekonstrukcję TOR-u. 28 stycznia 1946 r. Zarząd WSM konferował w tej sprawie z kierownictwem dawnej Spółdzielni Administracyjno-Mieszkaniowej na Kole; zebranie konstytucyjne samorządu mieszkańców zwołano na 5 kwietnia 1946 r. Odbudowę TOR-u zakończono 1 czerwca 1946 r. Wcześniej miało miejsce samowolne zajmowanie wyremontowanych i gotowych do oddania mieszkań. Wykazano dużą troskę o należyte zagospodarowanie terenów zielonych; w dniu 3 listopada 1947 r. posadzono pierwsze drzewka w osiedlu na Kole - topole piramidalne wzdłuż ulicy Bolecha.

    W końcu 1948 r., wg sprawozdania WSM, mieszkało w osiedlu 3590 osób w 954 lokalach.

    W 1952 roku, na fali represji stalinowskich wobec spółdzielczości, odebrano Warszawskiej Spółdzielni Mieszkaniowej m. in. budynki starego TOR-u. Weszły one do zasobu i pod administrację miasta. W latach 1950-55 osiedle stawało się niemal wyłącznie zbiorem mieszkań i "zatraciło charakter osiedli społecznych. Gwałtowny napływ ludności wiejskiej potęgował zanik poczucia odpowiedzialności za całość gospodarki osiedlem, co przy nieudolności administracji prowadziło do dewastacji budynków i otoczenia. (...) W tym stanie rzeczy osiedla i budynki nie tylko nie oddziaływały wychowawczo na nowych mieszkańców, ale wprost przeciwnie, przeciwdziałały wychowaniu społecznemu" (M. i K. Piechotkowie "Tendencje w kształtowaniu mieszkań w Polsce Ludowej").

    W 57 roku zwrócono WSM-owi zabrane budynki, jednak Spółdzielnia nie przejęła TOR-u ze względu na to, że musiałaby dopłacać do kosztów eksploatacji osiedla, jak to czyniło miasto w stosunku do swego zasobu.

    W latach 50-tych ważnym miejscem integracji kulturalnej najmłodszych mieszkańców Koła stał się drewniany Dom Kultury Dzieci przy ul. Dobrogniewa 1, mieszczący się na skraju lasku. Długoletnim dyrektorem był pan Rojkiewicz, zwany pieszczotliwie "fają".

    tekst: Leszek Lachowiecki



    Spacerkiem po Woli
    Przewodnik po Woli
    FUNDACJA "CULTUS"

    www.cultus.nazwa.pl/public.html
    fundacja@cultus.org.pl

    projekt zakłada stworzenie przewodnika po Woli, opracowania zawierającego informacje historyczne, ciekawostki na temat dzielnicy. W przewodniku znajdą się opisy dawnej dzielnicy żydowskiej, fabryk, zakładów przemysłowych, postaci przemysłowców związanych z dzielnicą, zakłady rzemieślnicze, Kercelak, zakłady rzemieślnicze, cmentarze i spoczywających na nich zasłużonych obywateli warszawy, miejsca walk powstańczych, miejsca związane z proza Tadeusza Dołęgi Mostowicza, Marka Hłaski, Leopolda Tyrmanda.

    Przewodnik będzie zawierał liczne materiały archiwalne: zdjęcia, dokumenty, stare reklamy, artykuły i wycinki prasowe, plany. Zestawienia fotografii współczesnych z archiwalnymi. materiały archiwalne pochodzić będą ze zbiorów prywatnych autorów publikacji: Rafała Chwiszczuka, i Tadeusza W. Światka oraz ze zbiorów Archiwum Państwowego m. st. warszawy.

    nakład: 2100 egzemplarzzy
    500 dla dzielnicy wola
    pozostała część trafi do szkół, instytucji kultury, muzeów, bibliotek, kawiarni.

    Na stronie fundacji dostępnabędzie wersja elektroniczna przewodnika.
    Publikacja będzie bezpłatna.
    Autorstwa uznanych varsavianistów: Rafała Chwiszczuka, i Tadeusza W. Światka, autorów licznych wystaw i publikacji poświęconych warszawie.
    Termin realizacji publikacji: czerwiec 2010.
    Wartościowy materiał edukacyjny i promocyjny Dzielnicy

    Fundacja "CULTUS"
    W ramach projektu stworzona zostanie publikacja - przewodnik po Dzielnicy Wola. Będzie on opracowaniem zawierającym informacje i ciekawostki na temat Dzielnicy od momentu jej przyłączenia do Warszawy, aż po czasy współczesne. Istotnym atutem publikacji będą liczne materiały archiwalne: zdjęcia, dokumenty, stare reklamy, artykuły i wycinki prasowe, dawne plany Dzielnicy, które wzbogacą tekst i pokażą obraz historycznej Woli. W przewodniku nie zabraknie zdjęć współczesnych. Z całego nakładu 2100- 500 egzemplarzy zostanie przekazanych na własność Dzielnicy, natomiast pozostała część zostanie rozdystrybuowana na terenie Dzielnicy Wola - do Szkół, Domów Kultury, Instytucji kultury, muzeów, bibliotek i kawiarni. Publikacja będzie bezpłatna.



    Niecodzienne spotkania na Woli
    Gmina Wyznaniowa Żydowska


    Program zakłada przeprowadzenie warsztatów edukacyjno-twórczych o tematyce żydowskiej, ściśle związanej z historią przedwojennej Woli, dla 15 wolskich szkół ponadpodstawowych. Na projekt składają się: spacer po cmentarzu żydowskim z wykwalifikowanym przewodnikiem oraz warsztaty twórcze: artystyczne i literackie realizowane w szkołach. /malowanie macew, odczytywanie dat, ceramika, symbolika nagrobna, literatura żydowska/. Bezpośredni kontakt z historią, tradycją oraz twórczością dawnych mieszkańców Woli pozwoli uczniom odczarować tajemnicze miejsca w ich Dzielnicy.

    Program zajęć

    Spacer po Cmentarzu żydowskim w Warszawie
    Prowadzenie: edukatorka, przedstawicielka społeczności żydowskiej w warszawie: Anna Ciałowicz

    W programie:
    1. historia cmentarza,
    2. tradycyjna żydowska ornamentyka nagrobna,
    3. sylwetki wybitnych osób spoczywających na cmentarzu,
    4. Bractwo Pogrzebowe i żydowskie zwyczaje pogrzebowe.

    bezpośredni kontakt z historią, tradycją, połączony z niestandardowymi działaniami twórczymi, stworzenie możliwości własnej twórczej ekspresji. Projekt interdyscyplinarny, łączący elementy wielu dziedzin sztuki, integrujący środowisko lokalne, budujący małe społeczności umożliwi budowanie tożsamości miejskiej, promocję historii miejsca.  

    "Żydowska Warszawa w literaturze jidysz"
    Prowadzenie: Małgorzata Kotowska i Anna Ciałowicz

    W programie:
    1. sylwetki pisarzy tworzących w jidysz ze szczególnym uwzględnieniem twórczości Icchoka Lejba Pereca oraz analiza i interpretacja wybranej bajki Icchoka Lejba Pereca.

    "Lepienie macew"
    Kreatywne warsztaty plastyczne
    Prowadzenie: Małgorzata Kotowska

    W programie:
    1. zapoznanie uczestników z wybranymi technikami pracy z gliną,
    2. lepienie modeli macew z uwzględnieniem tradycyjnej ornamentyki (płaskorzeźby, inskrypcje)

    Powstałe podczas warsztatów prace będzie można zostawić do wypalenia, ozdobić lub poszkliwić w terminie uzgodnionym z prowadzącą. 

    Warsztaty edukacyjno-twórcze o tematyce żydowskiej, ściśle związane z historia Woli - udział weźmie 15 szkół ponadpodstawowych. Projektowi towarzyszyć będzie strona internetowa.

    Harmonogram:
    • 15 kwietnia 2010 - Gimnazjum nr 48 klasa I a/I b
    • 20 kwietnia 2010 - Gimnazjum nr 48 klasa II e
    • 04 maja 2010 - Gimnazjum nr 48 klasa I c
    • 6.05.2010 - Gimnazjum nr 48 klasa II d
    • 11.05.2010 - Gimnazjum nr 50 klasa III c
    • 13.05.2010 - Gimnazjum nr 50 klasa III b
    • 18.05.2010 - Gimnazjum nr 50 klasa III a
    • 25.05.2010 - Gimnazjum nr 51 klasa III a
    • 10.06.2010 - Gimnazjum nr 48 klasa III a
    • 15.06.2010 - Gimnazjum nr 48 klasa III b
    • 17.06.2010 - Gimnazjum nr 48 klasa II d
    • 9.09.2010 - Gimnazjum nr 50 klasa III a
    • 14.09.2010 - Gimnazjum nr 50 klasa III b
    • 16.09.2010 - Gimnazjum nr 50 klasa III c
    • 21.09.2010 - Gimnazjum nr 47 klasa II d



    XII festyn Ulica Integracyjna na Kole
    Katolickie Stowarzyszenie Niepełnosprawnych Archidiecezji Warszawskiej
    22 maja 2010 - ul. Brożka


    Doroczny, XII festyn Ulica Integracyjna na Kole. Integracyjne i integrujące spotkanie kilkunastu placówek rehabilitacyjnych, edukacyjnych, kultury z mieszkańcami Koła. integracyjne i integrujące spotkanie kilkunastu placówek rehabilitacyjnych, edukacyjnych, kulturalnych na warszawskim Kole. Wydarzenie integrujące lokalna społeczność. skwer przy ul. Brożka - maj 2010 Festyn: gry, zabawy, konkursy, karmy z rękodziełem, koncerty i pokazy dokonań artystycznych osób niepełnosprawnych.